السيد الخميني
حاشيه بر رسالهء ارث 63
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
فصل چهارم در كيفيت ارث بردن طبقهء اول از وارثين ميت است و آنها سه صنفند : اول : پدر بلاواسطه . دوم : مادر بلاواسطه . سوم : اولاد و إن نَزَلوا ؛ چه بلاواسطه أو مع الواسطه به تقديم الاقرب فالاقرب ، و چه ذكور يا اناث يا مختلف . و زوج يا زوجه با هر يك از اين اصناف ارث مىبرند . و اما كيفيت تقسيم نمودن تركه را به ارباب اين طبقه ، به اين قسم است كه يا در حين موت مورّث ، يك صنف از اين سه صنف موجودند ، يا دو صنف ، و يا سه صنف . و اين هفت صورت مىشود و در هر يك از اين هفت صورت ، يا احد الزوجين هم هستند يا نه . و ذكر مىشود احكام اين چهارده صورت در ضمن ده مسأله : مسأله 1 - آن كه وارث فعلىِ آن منحصر است به احد الابوين ، پس تمام تركه حق او خواهد بود ؛ چه پدر باشد يا مادر . مسأله 2 - آن كه وارث فعلى آن منحصر است به اولاد ، پس در اولاد بلاواسطه با اتحاد تمام تركه حق او خواهد بود ، و با تعدد و اتحاد در ذكوريت و انوثيت ايضاً تمام تركه حق آنها خواهد بود كه بالسويه قسمت كنند ، و با اختلاف للذَّكرِ مثلُ حظّ الانثيين مىباشد . و اما اولاد به يك واسطه پس با نبودن مطلق اولاد بلاواسطه وارثند ، و ارث